Unsur Seni : Garisan (Bhgn 3)

Kegunaan Garisan

Dalam penghasilan garisan itu, terdapat kegunaan atau fungsi garisan berkenaan. Antara kegunaannya adalah untuk:

1. mencipta ruang
2. menghasilkan ton
3. menimbulkan jalinan
4. menunjukkan bentuk
5. menunjukkan pergerakan
6. dijadikan motif bercorak

Garisan Mencipta Ruang

garisan juga boleh digunakan untuk mencipta ruang. Seterusnya dapat mewujudkan ilusi ruang. Garisan pepenjuru yang dilukis secara rapat memberi ruang pada permukaan rata. Garisan melintang pula boleh digunakan untuk memberikan ruang. Garisan yang melintang ke bahagian atas dan ke bahagian bawah permukaan garisan lukisan memberi ruang jarak yang dekat dan jauh. Ini juga dipanggil ruang perspektif.

       Garisan yang tebal dan nipis atau panjang dan pendek dapat digunakan untuk menghasilkan ruang dan jarak. Ini amat penting ketika kita ingin menggambarkan sesuatu pandangan. Garisan yang tebal dan panjang menunjukkan jarak yang dekat. Manakala garisan yang nipis dan pendek pula menunjukkan jarak yang jauh.

Garisan Menimbulkan Ton

Garisan boleh disusun dengan pelbagai gaya dan jarak yang berlainan. Susunan garisan begini dapat menimbulkan kesan ton. Garisan yang disusun rapat2 menghasilkan ton gelap. Manakala garisan yang disusun jarang2 menghasilkan ton cerah. Ketebalan garisan yang berbeza-beza juga dapat menimbulkan kesan ton. Garisan yang tebal menghasilkan ton yang gelap dan garisan nipis menghasilkan ton yang cerah.

Garisan Menimbulkan Jalinan

Jalinan amat penting dalam karya seni. Garisan boleh mewujudkan kesan jalinan. Contoh garisan dihasilkan untuk menimbulkan jalinan ialah garisan berserabut, bergerigi, berbintik2 dan halus2. Jalinan2 pada lukisan atau karya seni visual itu jika dibuat dengan teliti akan kelihatan lebih menarik dan realistik.

Garisan Menimbulkan Bentuk

Susunan garisan dalam pelbagai gaya dapat menimbulkan bentuk pada sesuatu objek.  Untuk tujuan ini, garisan2 boleh diulangi secara menegak, menyendeng, beralun dan bersiku keluang. Perbezaan jarak dan ketebalan garisan akan menimbulkan kesan bentuk yang berlainan. Garisan yang tebal  tentu sahaja akan lebih gelap daripada yang nipis. Garisan yang dilukis pada jarak yang hampir pula akan kelihatan gelap. Sementara garisan yang dilukis pada jarak yang jauh akan kelihatan cerah.

     Seterusnya, bagi objek2 yang mempunyai permukaan yang rata, garisan2 yang menegak, melintang atau menyerong boleh digunakan. Manakala, garisan melengkung digunakan untuk objek2 yang mempunyai permukaan yang bulat seperti bulatan, kon, silinder dsb.

Garisan Menunjukkan Pergerakan

Garisan juga dapat menimbulkan kesan pergerakan. Contoh garisan itu ialah darisan yang berputus2, berkisar, bergetar, berlingkar, beralun dan bergegar. Unsur2 pergerakan dalam karya seni ialah kesan ilusi penglihatan. Ini merupakan satu elemen ilusi dari penglihatan mata.

     Pergerakan yang terdapat pada alam sekeliling, umpama ombak dan arus sungai dapat digambarkan dengan garisan beralun. Roda basikal yang berputar laju boleh dihasilkan melalui kesan pergerakan. Contoh lain ialah pergerakan dari kipas yang sedang berputar. Atau bulu ayam yang sedang melayang terjatuh dan juga digambarkan melalui kesan2 pergerakan garisan.

Garisan Dijadikan Motif Mencorak

Terdapat pelbagai jenis dan bentuk garisan yang menghiasi objek2 alam. Antaranya ialah pada helaian daun, kulit siput, sarang labah, kelopak bunga, sisik ikan dan hablur. Apabila kita mengamati objek2 alam tersebut, garisan yang dinyatakan itu boleh dijadikan motif bagi kegiatan mencorak. Contohnya bagi menghasilkan pelbagai jenis corak kraftangan seperti ukiran kayu, anyaman tikar atau anyaman rotan serta mencorak kain. Pelbagai jenis garisan yang dihasilkan dapat menimbulkan bentuk, pergerakan dsb.

Unsur Seni : Garisan (Bhgn 2)

Teknik Gosokan

Teknik gosokan menghasilkan kesan2 atau tanda2 dari suatu permukaan berjalinan ke atas kertas. Kaedah ini adalah dengan menekapkan sekeping kertas nipis pada pemukaan objek yang berjalinan. Gunakan pensel atau krayon untuk menggosok permukaan tersebut.

Teknik Kolaj

Kolaj ialah suatu gubahan yang dihasilkan dengan mengoyak, menggunting dan menampal kertas, kain atau lain2 bahan. Garisan yang dihasilkan melalui teknik kolaj bergantung kepada jenis bahan yang kita ada. Anda boleh mencuba dengan menyediakan bahan2 sendiri. Atau juga berpandukan bahan berikut seperi jalur2 kertas, kasa dawai, tali jerami, benang, kayu mancis dan dawai. Kemudian bahan2 ini ditampal atau digamkan di atas sekeping papan lapis. Buatkan satu gubahan menarik.

Teknik Anyaman

Anyaman merupakan suatu seni kraf tradisi. Proses menganyam ialah dengan cara menjalin jalur2 daun mengkuang atau buluh. Ia dilakukan secara beselang-seli untuk menghasilkan pelbagai jenis corak kelarai. Manakala, anyaman garisan bergerigi boleh didapati pada motif kelarai siku keluang.

Teknik Capan

Capan ialah proses dilakukan dengan cara menyapukan warna pada objek2 yang mengandungi jalinan seperti daun, kulit kacang dan sebagainya. Kemudian, objek ini ditekap atau dicap pada sekeping kertas. Kesannya akan kelihatan pada permukaan berkenaan.

Teknik Pualaman

Teknik ini dihasilkan dengan mencurahkan sedikit minyak tanah ke dalam sebuah besen yang mengandungi air. Kemudian ia dicampurkan dengan beberapa jenis cat lino atau cat minyak, serta sedikit air kemudian dikacau dengan sudu. Seterusnya, letakkan sekepin kertas di atas permukaan campuran bahan2 tadi. Warna akan meresap pada kertas itu dan meninggalkan corak yang disebut pualaman.

Teknik Renjisan

Teknik ini menggunakan berus atau berus gigi. Kemudian warna akan disapukan pada permukaan atas berus gigi. Sapuan tidak terlalu pekat. Kemudian direnjis dengan menggerakkan ibu jari tangan atau jari telunjuk pada bulu berus gigi di atas permukaan kertas.

Teknik Tiupan

Bagi menghasilkan teknik tiupan ialah dengan menggunakan straw atau bahan lain yang boleh digunakan untuk meniup atau dengan cara menggunakan tiupan dari mulut. Warna yang diletakkan di atas sekeping kertas ditiup mengikut arah atau hasil yang dikehendaki.

Teknik Golekan

Teknik ini diperoleh dengan cara menggolekkan bahan atau benda pada sekeping kertas. Sebagai contoh, putik buah nangka disapu dengan warna kemudian digolekkan atas kertas. Hasil garisan akan kelihatan pada kertas tersebut.

Teknik Lipatan

Teknik lipatan dihasilkan dengan cara melipat kertas untuk memperoleh dua bahagian atau tiga dan seterusnya yang kita kehendaki. Warna yang diletakkan pada sekeping kertas iaitu bahagian kiri atau kanan disapu dengan tangan. Setelah dbuka, hasil garisan diperoleh sama ada tebal, nipis atau lain2 garisan.

Teknik Pergerakan Semula Jadi

Pergerakan semula jadi diperoleh biasanya dari pergerakan binatang seperti ulat gonggok, cacing, tapak kaki kucing atau binatang lain. ianya dengan cara menyapukan warna pada tapak kaki kucing atau binatang lain. Kemudian ia diletakkan di atas sekeping kertas. Apabila ia bergerak akan terhasil  garisan pergerakan semula jadi.

Unsur Seni : Garisan (Bhgn 1)

Garisan

Elemen asas yang penting untuk melukis dan melakar ialah garisan. Garisan merupakan unsur seni yang utama. Malah telah menjadi kebiasaan dan sering digunakan. Unsur garisan terdapat dalam sebarang bentuk lukisan atau contengan. Garisan menjadi unsur seni paling asas dalam kerja2 melukis. Setiap lukisan yang dihasilkan itu pastinya bermula dengan satu garisan. Garisan juga boleh dilukis dengan menggunakan pelbagai jenis alatan melukis. Antaranya pensel, pen, kapur, krayon dll.

Definisi Garisan

Garisan boleh didefinisikan sebagai satu kegiatan permulaan bagi menghasilkan tanda yang pertama iaitu bermula dengan satu titik. Kemudian proses seterusnya menggaris dan membentuk sehingga menjadi satu garisan. Garisan juga terhasil daripada cantuman2 satu siri titik2 yang bersambungan. Garisan juga boleh dianggap titik yang bergerak. Susunan2 titik itu berkemungkinan mempunyai sifat panjang dan saiznya tidak menentu.

Jenis Garisan

Terdapat pelbagai jenis garisan yang dapat digunakan untuk menghasilkan lukisan atau karya seni. Antaranya :

1. garisan tebal
2. garisan kasar
3. garisan berbulu
4. garisan bertitik-titik
5. garisan halus
6. garisan beralun
7. garisan berlingkar
8. garisan berputar
9. garisan berpancar
10. garisan nipis
11. garisan berbiji
12. garisan berduri
13. garisan bersudut
14. garisan bergerigi
15. garisan berserabut
16. garisan putus2
17. garisan bergetar

Garisan Semula Jadi

Garisan semula disebut juga sebagai garisan sejadi. Contoh garisan semula jadi boleh dilihat di sekeliling kita. Kita boleh melihat dengan jelas sifat semula jadi garisan itu dengan pelbagai bentuk. Apa sahaja bentuk yang menyamai sifat garisan dan ciri2 garisan boleh dianggap garisan semula jadi. Garisan semula jadi bukan boleh diperbuat oleh manusia. Ia wujud secara semula jadi. Kita boleh melihat contohnya pada tumbuh2an dan haiwan. 

Garisan2 semula jadi atau sejadi merupakan garisan2 yang mudah didapati. Ia juag sering digunakan tidak kira sama ada pada benda buatan manusia atau yang semula jadi. Pelukis boleh memilih atau mengambil contoh ciri2 garisan sebagai idea awal untuk menggubah karya seni visual mereka.

Garisan pada Alam Sekeliling

Garisan merupakan asas kepada sumber idea. Sebelum sesuatu lakaran lengkap dilukis, garisan2 yang diconteng itu dapat menjanakan idea. garisan dapat dikategorikan kepada dua kumpulan iaitu:

1. garisan benda semula jadi (sejadi)
2. garisan benda buatan manusia

Garisan Benda Semula Jadi

Benda2 yang terdapat pada alam ialah sebarang objek atau kehidupan yang wujud dalam alam semula jadi. Terdapat banyak benda adalm semula jadi yang mempunyai garisan. Contohnya, urat daun, batang pokok, akar pokok, kulit siput, kulit buah2an, kepak serangga dan sebagainya. Ciri2 atau sifat garisan yang terdapat pada benda alam itu pelbagai jenis. Misalnya kasar, halus, berduri, berlingkar, bergerigi dll. Antara contohnya ialah:

1. garisan kasar pada batang pokok
2. garisan berlingkar pada kulit siput
3. garisan berduri pada buah durian
4. garisan beralun pada belahan kubis
5. garisan berbulu dan bergerigi pada pokok paku pakis

Garisan Benda Buatan Manusia

Garisan benda buatan manusia ialah objek buatan manusia yang mempunyai ciri2 garisan. Contohnya pen, pensel, pembaris, tali jerami, tikar, palang tingkap, jaring, bubu dll. Contoh2 lain yang ada persamaan daripada objek buatan manusia ialah seperti berikut:

1. garisan bergerigi pada mata gergaji
2. garisan beralun pada genting bumbung
3. garisan bertindan pada tikar mengkuang
4. garisan kasar dan halus pada lantai marmar
5. garisan berputus2 pada pembahagian jalan raya

Garisan dengan Pelbagai Bahan 

Garisan boleh dihasilkan dengan pelbagai bahan dan teknik. Bahan2 yang boleh digunakan untuk membuat garisan adalah tidak terhad. Umpamanya garisan nipis dapat dihasilkan dengan pen teknikal. Manakala, garisan tebal pula boleh dihasilkan dengan menggunakan berus besar dsb. Contoh2 bahan yang dapat digunakan untuk membuat garisan ialah:

1. pensel
2. pastel
3. krayon
4. berus cina
5. berus cat air
6. pena marker
7. pensel warna 
8. pena kaligrafi
9. pena mata bola
10. arang / charcoal

Garisan dari Pelbagai Teknik
Garisan boleh dihasilkan dengan pelbagai teknik. Kepelbagaian teknik ini dapat menghasilkan garisan yang berlainan saiz. Berikut adalah teknik2 menghasilkan garisan:

1. teknik tiupan
2. teknik lipatan
3. teknik gosokan
4. teknik anyaman
5. teknik pualaman
6. teknik kolaj
7. teknik capan
8. teknik golekan
9. teknik renjisan
10. teknik pergerakan semula jadi